Chó 4 mắt: Đặc điểm, ý nghĩa dân gian và cách chăm sóc

Chó 4 mắt là gì?

“Chó 4 mắt” là tên gọi dựa trên ngoại hình. Ngoài hai mắt thật, những bé này có thêm hai đốm lông nằm phía trên mắt, nhìn giống một cặp chân mày hoặc “đôi mắt phụ”.

Các đốm thường có màu vàng nâu, nâu đỏ hoặc sáng hơn phần lông xung quanh. Khi nằm trên nền lông tối, chúng càng dễ nhận thấy và tạo nét riêng cho gương mặt.

Tên gọi này mô tả một đặc điểm màu lông, không dùng để xác định một giống chó cụ thể. Sen có thể bắt gặp ngoại hình “4 mắt” ở chó ta, chó lai và một số giống chó ngoại.

Tên gọi “tứ mục” và những quan niệm dân gian

“Tứ” nghĩa là bốn, còn “mục” nghĩa là mắt. Cách gọi “tứ mục” diễn tả hình ảnh hai mắt thật kết hợp với hai đốm lông phía trên.

Trong những lời truyền miệng về cách chọn chó, chó tứ mục thường được xem là có “tướng tốt”. Các bé được cho là nhanh nhạy, biết quan sát, trung thành và có khả năng báo động khi người lạ đến gần.

Hai đốm lông cũng khiến gương mặt trông nổi bật, tạo cảm giác như chú chó đang chăm chú quan sát. Tuy nhiên, cảm nhận từ ngoại hình chưa đủ để đánh giá khả năng học hỏi hay hành vi thực tế.

Sen có thể xem những quan niệm này như một phần của cách nhìn dân gian về vật nuôi. Khi lựa chọn người bạn đồng hành, vẫn cần quan sát tính cách, sức khỏe và mức độ phù hợp với gia đình.

Hai đốm lông phía trên mắt hình thành như thế nào?

Liên quan đến sự di truyền màu lông

Ở những bé có nền lông đen hoặc nâu kết hợp với các vùng vàng nâu, đốm phía trên mắt có thể thuộc kiểu hoa văn thường gọi là tan points.

Sự phân bố màu lông này liên quan đến các yếu tố di truyền, trong đó có gene ASIP, giúp điều khiển vị trí xuất hiện những loại sắc tố khác nhau. Ngoài vùng trên mắt, các mảng vàng nâu còn có thể xuất hiện ở má, mõm, phần dưới cơ thể và chân.

Vì vậy, hai đốm “mắt phụ” là một phần của bộ lông được di truyền, không phải cơ quan giúp chó nhìn hoặc quan sát.

Vì sao hai đốm thường nằm ở vị trí tương ứng?

Các hoa văn màu lông có thể xuất hiện tại những vùng tương ứng ở hai bên cơ thể. Với kiểu đen–vàng nâu, hai đốm phía trên mắt tạo nên hình ảnh dễ nhận biết.

Kích thước, hình dạng và độ đậm nhạt của từng đốm có thể khác nhau giữa các bé. Sen không nên dựa vào việc đốm lớn, nhỏ hay cân đối để suy ra mức độ thông minh của chó.

Những nhóm chó có thể mang ngoại hình “4 mắt”

Chó ta và chó lai

Ở Việt Nam, tên gọi chó tứ mục thường được dùng cho những bé chó ta hoặc chó lai có hai đốm sáng màu trên mắt.

Các bé có thể khác nhau về vóc dáng, kiểu tai, độ dài lông và tính cách. Vì vậy, cùng mang ngoại hình “4 mắt” không có nghĩa chúng đều dễ nuôi, thích nghi giống nhau hoặc có cùng khả năng giữ nhà.

Khi chăm sóc, sen nên tìm hiểu nhu cầu của chính bé mình đang nuôi thay vì áp dụng một nhận xét chung cho cả nhóm.

Rottweiler

Rottweiler có bộ lông đen với những mảng màu nâu từ sắc gỉ sắt đến nâu đỏ đậm. Đốm phía trên mỗi mắt là một phần của hoa văn được mô tả trong tiêu chuẩn giống.

Theo cách gọi dân gian, những đốm này tạo nên diện mạo “4 mắt” quen thuộc.

Doberman

Doberman cũng có các mảng màu nâu đỏ rõ nét trên mắt, mõm và một số vùng cơ thể. Nền lông của giống chó này có thể có nhiều màu, chứ không chỉ màu đen.

Hai đốm trên mắt khiến Doberman cũng có thể được gọi là chó 4 mắt theo cách mô tả ngoại hình.

Chó 4 mắt có thực sự khôn và giữ nhà giỏi?

Hai đốm lông trên mắt không phải tiêu chí để kết luận một chú chó thông minh, ngoan hay có khả năng giữ nhà tốt.

Để hiểu một bé chó, sen cần quan sát nhiều khía cạnh hơn:

Cách bé học và phản hồi những tín hiệu được hướng dẫn.

Khả năng thích nghi với môi trường, người và vật nuôi khác.

Phản ứng trước những tình huống mới.

Mức độ hợp tác và tương tác với người chăm sóc.

Khả năng học hỏi và hành vi của chó chịu ảnh hưởng bởi đặc điểm cá thể, trải nghiệm, sức khỏe, môi trường sống và cách nuôi dạy.

Một bé có thể biết báo động khi nghe tiếng lạ nhưng vẫn cần học cách bình tĩnh và dừng lại khi được hướng dẫn. Sủa nhiều hoặc phản ứng mạnh với mọi người không tự động đồng nghĩa với “giữ nhà giỏi”.

Thay vì đặt kỳ vọng vào hai đốm lông, sen nên dành thời gian xây dựng những thói quen phù hợp và hiểu cách boss thể hiện nhu cầu.

Cách chăm sóc chó 4 mắt

Chọn khẩu phần phù hợp

Nhu cầu dinh dưỡng cần được xác định theo độ tuổi, thể trạng, mức vận động và sức khỏe. Chó có đốm trên mắt không cần một chế độ ăn riêng chỉ vì đặc điểm màu lông.

Sen nên chọn thức ăn hoàn chỉnh, cân bằng và phù hợp với giai đoạn sống, đồng thời theo dõi lượng ăn và cân nặng để điều chỉnh khi cần.

Duy trì vận động và tương tác

Đi dạo, chơi và những hoạt động phù hợp giúp sen có thêm thời gian quan sát, hiểu tính cách của boss.

Mức vận động cần phù hợp với từng bé. Một chú chó lớn, năng động sẽ có nhu cầu khác với chó nhỏ hoặc chó đang có vấn đề sức khỏe.

Huấn luyện bằng phần thưởng

Sen có thể bắt đầu từ các kỹ năng thường dùng như đáp lại khi được gọi, chờ và đi cùng người chăm sóc. Hướng dẫn nhất quán, chia thành những buổi ngắn và thưởng cho phản ứng mong muốn sẽ giúp quá trình học rõ ràng hơn.

AVSAB khuyến nghị sử dụng phương pháp huấn luyện dựa trên phần thưởng, kể cả khi xử lý các vấn đề hành vi.

Theo dõi sức khỏe và thay đổi hành vi

Chú ý đến việc ăn uống, vận động, da lông và phản ứng trong sinh hoạt hằng ngày. Nếu boss có thay đổi bất thường, hãy trao đổi với bác sĩ thú y để được đánh giá phù hợp.

Chó 4 mắt có nét ngoại hình dễ nhận biết và đáng yêu. Điều giúp sen hiểu và chăm sóc bé tốt hơn vẫn là quan sát tính cách, đáp ứng nhu cầu và dành thời gian nuôi dạy. Hãy yêu boss vì chính bé, thay vì để hai đốm lông trở thành thước đo cho sự thông minh hay lòng trung thành.